xG tam olarak nedir
Açılımı expected goals, yani beklenen goller. Her şuta, nasıl olduğuna göre gol olma olasılığı atanır: mesafe, açı, vücudun hangi bölümü, orta sonrası mı, yakında defans var mıydı. Bu olasılıklar toplandığında takımın maçtaki xG’si çıkar. Bu bir görüş değil: benzer şutların tarihsel ortalamasıdır.
Şut şut nasıl hesaplanır
Model yüz binlerce kayıtlı şutla eğitilir ve her durumda hangi oranın gol olduğunu öğrenir. Boş kaleye beş metreden bir vuruş 0,7 değerinde olabilir; uzaktan bir serbest vuruş 0,03. Hiçbir şut 1 değildir: penaltı bile tarihsel olarak dört kerede üç kez gol olur.
0-0 biten maç neden 2,4 xG olabilir
Çünkü xG fırsatların kalitesini ölçer, skoru değil. Bir takım dört net fırsat üretip hepsini kaçırabilir: tabelada 0-0 yazar, xG ise o maçta gol olması gerektiğini söyler. Tek bir akşamda bu hiçbir şey ifade etmez; yirmi maç tekrarlandığında çok şey ifade eder.
Neyi iyi ölçer
Bir sezon boyunca hücumun ve savunmanın yapısal kalitesini iyi ölçer ve gelecek performansın gerçek gollerden daha iyi bir öngörücüsüdür. Bir takım rakiplerinden düşük xG’yle sürekli kazanıyorsa, kazanmayı bırakmaya adaydır. Tersi de geçerli: üretip atamayan genelde toparlar.
Neyi ölçmez
Taktik bağlamı ve maçın durumunu ölçmez: 0-3 geride olan bir takımın şutları, gergin bir 0-0’daki şutlar kadar değerlidir. Ayrı olarak hesaba katan modeller dışında vurucunun kalitesini ölçmez. Ve rakip kalecinin ne yaptığı ya da bir anlık hatası hakkında hiçbir şey söylemez.
Biz nasıl kullanıyoruz
xG modelin değişkenlerinden biridir, asla tek değişken değil: oran yoksa karar yoktur. İyi xG’si olan ama fiyatı pahalı bir takım bahis değildir; xG’si vasat ama fiyatı bedava gibi olan bir takım olabilir. Metrik analizi düzenler, karar veren fiyattır.